- Badanie możliwości ustanowienia zinstytucjonalizowanego mechanizmu stałej komunikacji między Komunistyczną Partią Chin a Kuomintangiem. Obie strony będą opierać się na wspólnej politycznej podstawie „konsensusu z 1992 roku” i sprzeciwiać się „niepodległości Tajwanu”, kierując się ideą „jednej rodziny po obu stronach Cieśniny”, odpowiadając na wspólne oczekiwania obywateli dotyczące pokoju, rozwoju, wymiany i współpracy, podejmując bardziej zdecydowane działania na rzecz pogłębiania kontaktów i integracji oraz wspólnie tworząc trwały dobrobyt narodu chińskiego.
- Ustanowienie zinstytucjonalizowanej platformy dwustronnej wymiany młodzieży między obiema partiami. Ogólnochińska Federacja Młodzieży oraz Komisja ds. Rozwoju Młodzieży Kuomintangu będą regularnie organizować wymianę młodzieży. Strona chińska co roku zaprosi 20 grup młodzieżowych z Tajwanu w celu odwiedzin i wymiany.
- Promowanie - tam, gdzie warunki na to pozwolą - połączeń wodnych, energetycznych, gazowych oraz mostowych między przybrzeżnymi regionami Fujianu a Kinmen i Matsu, w celu poprawy dobrobytu mieszkańców tych wysp.
- Promowanie pełnego przywrócenia normalnych bezpośrednich połączeń lotniczych przez Cieśninę oraz dalsze ułatwianie przemieszczania się ludzi. Wsparcie dla szybkiego przywrócenia lotów między miastami takimi jak Urumczi, Xi’an, Harbin, Kunming i Lanzhou. Wsparcie dla wspólnego korzystania przez Kinmen z nowego lotniska w Xiamen.
- Na podstawie „konsensusu z 1992 roku” i sprzeciwu wobec „niepodległości Tajwanu” - ustanowienie mechanizmu komunikacji oraz ułatwienia dla importu do Chin tajwańskich produktów rolnych i rybnych spełniających normy kontroli jakości. Wsparcie dla udziału tych produktów w targach i rozwijania kanałów sprzedaży.
- Udoskonalenie zarządzania dostępem do rybołówstwa związanego z Tajwanem; badanie możliwości budowy portów i miejsc cumowania dla tajwańskich statków rybołówstwa dalekomorskiego oraz ułatwień dla sprzedaży ich połowów w Chinach.
- Ułatwienia dla rejestracji w Chinach przedsiębiorstw produkujących żywność z Tajwanu oraz dla importu tajwańskiej żywności.
- Badanie możliwości tworzenia nowych rynków drobnego handlu z Tajwanem w odpowiednich regionach oraz wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw z Tajwanu w rozwijaniu działalności na rynku chińskim zgodnie z prawem.
- Zezwolenie na emisję w chińskich kanałach satelitarnych i platformach internetowych tajwańskich seriali, filmów dokumentalnych i animacji spełniających odpowiednie kryteria. Tajwańscy twórcy mogą uczestniczyć w produkcji krótkich form wideo. Promowanie produkcji ukazujących więzi rodzinne i dobre życie po obu stronach Cieśniny.
- Promowanie wznowienia pilotażowego programu indywidualnych podróży mieszkańców Szanghaju i prowincji Fujian na Tajwan.
Na pierwszy rzut oka pakiet ogłoszony przez Pekin wygląda imponująco: dziesięć punktów, konkretne ułatwienia, język „współpracy” i „dobrobytu”. W rzeczywistości to jednak w większości miękkie instrumenty wpływu i ekonomiczne zachęty, które od lat stanowią rdzeń polityki Chin wobec Tajwanu.
Nie ma tu nic przełomowego. Turystyka, eksport produktów rolnych, dostęp do rynku, wymiany młodzieżowe czy projekty infrastrukturalne to narzędzia znane od lat i wielokrotnie testowane. Ich cel pozostaje ten sam: tworzyć zależności ekonomiczne i społeczne, które z czasem mają przełożyć się na polityczne ustępstwa.
Do tych propozycji odniósł się rząd Tajwanu. W oficjalnym stanowisku podkreślono, że wspólna polityczna podstawa KPCh i KMT w istocie zmierza do podważenia istnienia Republiki Chińskiej. Wskazano, że propozycje Pekinu są rozwinięciem polityki mającej prowadzić do zjednoczenia, podczas gdy społeczeństwo Tajwanu konsekwentnie opowiada się za obroną swojej suwerenności. Zwrócono również uwagę, że tzw. „ramy pokoju” są w rzeczywistości ramami zjednoczenia, a ich instytucjonalizacja oznaczałaby wdrożenie modelu „jeden kraj, dwa systemy”.
Rząd zapowiedział podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu ochrony suwerenności i godności państwa. Skrytykowano także fakt, że Pekin prowadzi rozmowy z wybraną częścią sceny politycznej, co prowadzi do przedstawiania obustronnych relacji jako sprawy wewnętrznej Chin i wprowadza w błąd opinię międzynarodową. Władze w Tajpej wezwały jednocześnie Chiny do uznania rzeczywistości i podjęcia konstruktywnego dialogu z demokratycznie wybranym rządem Tajwanu.
Problem w tym, że taktyka Pekinu coraz słabiej działa na Tajwańczyków. Społeczeństwo Tajwanu wyraźnie się zmieniło, a podatność na narrację o „wspólnej rodzinie” jest dziś ograniczona. Ekonomiczne korzyści nie równoważą obaw o bezpieczeństwo, suwerenność i presję polityczną.
Co więcej, część tych propozycji jest warunkowa i oparta na akceptacji „konsensusu z 1992 roku” oraz sprzeciwie wobec niepodległości. To sprawia, że pakiet nie jest neutralną ofertą gospodarczą, lecz elementem szerszej strategii politycznej.
Pekin zdaje się jednak tego nie dostrzegać. Wciąż stosuje te same narzędzia, jakby nic się nie zmieniło, mimo że Tajwan jest dziś zupełnie inny niż dekadę temu. Społeczeństwo stało się bardziej świadome, bardziej sceptyczne i znacznie mniej podatne na ekonomiczne zachęty. Co więcej, Komunistyczna Partia Chin prowadzi rozmowy przede wszystkim z tą częścią sceny politycznej, która chce dialogu na warunkach Pekinu, czyli z opozycją, a nie z rządem wyłonionym w wyborach. To podważa wiarygodność całej inicjatywy i pokazuje, że nie chodzi o realne porozumienie z Tajwanem jako całością, lecz o wywieranie wpływu na jego wewnętrzną politykę.
Krótko mówiąc, to nie przełom, lecz kontynuacja tej samej strategii. Tyle że dziś działa ona znacznie słabiej niż kiedyś.
